وقف مصرف شود ، ولى اگر معامله را اجازه ندهد ، بيع باطل است و فروشنده بايد مبلغى را كه از خريدار گرفته به او برگرداند ، و به هر حال مستأجرى كه حقّ سرقفلى ندارد ولى در عين حال آن را به مستأجر بعدى فروخته است ، حقّى در آن مال ندارد . احكام قبرستان س 2100 : به مالكيت درآوردن قبرستان عمومى مسلمانان و ساختن ساختمانهاى شخصى در آن و ثبت آن به عنوان ملك به نام اشخاص چه حكمى دارد ؟ و آيا قبرستان عمومى مسلمانان وقف محسوب مىشود ؟ و آيا تصرّف شخصى در آن غصب است ؟ و آيا تصرّف كنندگان در آن بايد اجرت المثل تصرّفات خود را بپردازند ؟ و بر فرض ضمان اجرت المثل ، آن اموال در چه موردى بايد مصرف شوند ؟ و ساختمانهايى كه در آن ساخته شده‌اند چه حكمى دارند ؟ ج : مجرّد گرفتن سند مالكيّت قبرستان عمومى مسلمين ، حجّت شرعى بر مالكيّت و يا دليل بر غصب كردن آن نيست ، همانگونه كه دفن اموات در قبرستان عمومى هم حجّت شرعى بر وقف بودن آن نيست بلكه اگر قبرستان از نظر عرف از توابع شهر براى استفاده اهالى جهت دفن اموات و غيره شمرده شود و يا دليل شرعى وجود داشته باشد كه براى دفن اموات مسلمانان وقف شده است ، تصرّفات شخصى كه متصرّفين فعلى در آن براى خودشان انجام مىدهند غصب و حرام است و بايد از زمين قبرستان رفع يد كنند و ساختمان و هر چيزى كه در آن ايجاد كرده‌اند خراب نموده و آن را به حالت قبلىاش بر گردانند ، ولى ضمان اجرت المثل تصرّفات ثابت نيست . س 2101 : مقبره‌اى وجود دارد كه عمر قبرهاى آن تقريباً به سى و پنج سال مىرسد و شهردارى آن را تبديل به پارك عمومى كرده و در دوران حكومت سابق ساختمانهايى در قسمتهايى از آن ساخته است ، آيا نهاد مربوطه مىتواند ساختمانهاى مورد نياز خود را مجدّداً در اين زمين بسازد ؟ ج : اگر زمين قبرستان براى دفن اموات مسلمانان وقف شده باشد و يا احداث بنا در آن موجب نبش يا هتك حرمت قبور علما و صلحا و مؤمنين شود و يا زمين از مكانهاى عمومى و مورد نياز شهر جهت استفاده اهالى باشد ، ساخت تأسيسات و همچنين تصرّفات خصوصى در آن و تغيير و تبديل آن جايز نيست و در غير اين صورت آن كار فى نفسه اشكال ندارد ، لكن قوانين مربوطه در اين زمينه بايد مراعات گردد . س 2102 : زمينى براى دفن اموات وقف شده است و در وسط آن ضريح يكى از فرزندان ائمه " عليهم السلام " قرار داد و در اين اواخر اجساد تعدادى از شهداى عزيز در آن قبرستان دفن شده است ، با توجّه به نبود زمين مناسبى براى بازيهاى ورزشى جوانان ، آيا جايز است با مراعات آداب اسلامى ، در داخل قبرستان بازى كنند ؟ ج : تبديل قبرستان به مكان بازيهاى ورزشى و تصرّف در زمين موقوفه در غير جهت وقف جايز نيست و همچنين هتك حرمت قبور مسلمانان و شهداى عزيز هم جايز نيست . س 2103 : آيا جايز است زائران يكى از فرزندان ائمه " عليهم السلام " وسايل نقليه خود را داخل